martes, 12 de noviembre de 2013

3. Gaiko ariketa (kotizazioa)

Alex, enpresa batean ingeniari bezala lan egiten du. Urtero, bi paga extrei eskubidea du.

 Soldata: 841,42 euro
 Antzinatasuna: 126,21 eur
 Hitzarmenaren plusa: 174,29 Urruntasunetik plusa: 36,06
 Aparteko orduak: 120,20

Maiatzaren kotizazio oinarria kalkulatu, kontingentzia arruntak eta profesionalak kontuan hartuz.

lunes, 28 de octubre de 2013

2.gaia galdetegia

2.gaiko ariketa

PLANTAMENDUA:

Enpresa bateko langile batek aita izango da hilabete baten barru gutxi gora behera, eta aitatasunarengatiko subsidioa izan ahalgo du.

GALDERAK:

1.    Zenbat iraungo du aitatasunarengatiko subsidio hori?


2.    Zenbatekoa (dirutan) izango da?

2.Gaiko ariketa

PLANTEAMENDUA:

Ainhoa Martinez, nire emaztea haurdun dago. 31 urteko emakumea da eta gizarte segurantzan altan dago. Hala ere,  dirudienez,  amatasun kontributiboko prestazioan eraginik izateko beharrezkoa den denbora ez dauka kotizatuta.

GALDERAK:

-         - Amatasunezko diru-laguntzaren eskubideren bat du?


-          -Nik, aita gisa, amatasunezko prestaziorekin erlazioan dagoen eskubideren bat dut?

jueves, 24 de octubre de 2013

Egitatezko bikoteen dotrina (1.gaia)


Egitatezko dotrinari dagokionez, Auzitegi Gorenak ateratako dotrina honetan zehazten du ze pertsonek duten eskubidea batzuk eta zeinek ez. Eskubide horiek alarguntasunaren pentsioa, jaraunspena,... izan ditzake.

Oraindik frogatu gabeko egitatezko bikoteek alarguntasunaren pentsioa jasotzeko bi baldintza eman behar direla zehazten du dotrina honek. Baldintza horiek honexek dira: bikoteak 5 urte gutxienez elkarrekin bizitzea denbora iraunkor batetan eta beste baldintza elkarrekin daudela frogatzea administrazioari. Beti ere bietariko bat hil baino urte bi lehenago egin behar da bakoitzaren udaletxean edota bakoitzaren autonomi erkidegoko edozein ofizinatan (erregistroan batik bat) inskripzio orri bat betez.

Lehenengo baldintzari dotrina honek more uxorio deitzen dio eta bigarren baldintzari ad solemnitatem. Baina, kontutan hartu behar dugu 5 urte elkarrekin daramatzaten egitatzeko bikoteek ez du inolako eskubiderik prestazioak jasotzeko, baizik eta erregistroan erregistratuta dauden egitatezko bikoteak baizik, hau da, bi baldintzak eman behar direla alarguntasunaren pentsioa jasotzeko.

Dotrina honek legearekiko berdintasun juridikoa mantendu nahi du, horretarako baldintza eta printzipio batzuk ezarriz.

1. GAIAREN SENTENZIA; SISTEMA ETA IRIZPIDEAK

1. GAIA
SISTEMA ETA IRIZPIDEAK

Sententzia honetan babes ekintzako gaiko alarguntasunaren pentsiotaz hitz egiten du. Kasu honetan, emakume batek bere mutil laguna hil ondoren gizarte segurantzaren institutu nazionalari alarguntasunaren pentsioa exijitzen dio. Ez diotenez ematen prestazio hori epaitegietara jotzen dute, Albaceteko epaitegiak ematen duen failoan gizarte segurantzaeren insitutu nazionalari ematen diote arrazoia.

Horretarako, dotrina bat aplikatzen dute non dotrina horretan esaten du egitezko emaztea edo ezkondutako emaztea ez bada, orduan, ez duela eskubiderik prestazio hori jasotzeko. Egitatezko emaztea izatekotan hainbat modu daude frogatzeko, horietako modu bat notariora joanez eta dokumentu batzuk sinatu biok edota 5 urtetan zehar elkarrekin bizitzea edozein froga aurkeztuz.

Failo hori atera ondoren emakume horrek Gaztela la Mantxako auzitegi goreneara sentetzia hori errekurritzeko. Gaztela la Mantxako auzitegi gorenaren sentenziak arrazoia ematen dio emakume horri eta lehenagoko sententzia errebokatzen dute.

Gizarte segurantzako institutu nazionalak dotrina horretan oinarrituta Espainiako auzitegi gorenera jotzen du. Auzitegi gorena Albazeteko epaitegia oinarritu zen dotrina berberan oinarritzen da, hau da, emakume horrek ez du inolako frogarik aurkeztu bere egitatezko edo bere senarra zela,orduan, ez du inolako eskubiderik alarguntasunaren prestazioa jasotzeko.

Gaztela la Mantxako auzitegi gorenak atera zuen sententzia indargabetzen du eta horrela arazoa konpontzen du auzitegi gorenak.

domingo, 20 de octubre de 2013

1. GAIAREN SENTENTZIA; SISTEMA ETA IRIZPIDEAK

1. GAIA
SISTEMA ETA IRIZPIDEAK

Dª Inocencia andereak errekurtso bat jarri zuen Cartagenako epategiko epaileak emandako sententziari. Horren ondoren, Murtziako Gorenak epaila aztertuz arrazoia ematen dio emakume horri. Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak orduan helegite bat jartzen Murtziako Auzitegi Gorenak eman zuen epailari. Hori dela eta Espainiako Auzitegi Gorenak epaila berretsi edota indargabetuko du.

Epaiaren nondik norakoak jakiteko laburki azalduko ditut zelan gertatu diren gertakariak:

Emakume hori bere gizonarekin dibortziatu zen 1985ean baina hiru urte geroago berriro bueltatu ziren gizona 2009ean hil arte. 1988ean egitatezko bikotea zirenean arazoa zen ez zutela epaitegian jakinarazi berriro elkarrekin zeudela, orduan gerora begira arazoak izango zuen emazteak alarguntasunaren pentsioa jasotzeko.
Kontutan eduki behar da bere gizona legalki elkarrekin egon ez arren 1999tik hil arte diru transferentziak egin ziola Dª Inocenciari,orduan, emakume horrek alarguntasunaren pentsioa exijitzen du gizarte segurantzaren institutu nazionalari.

Emakume horrek pentsio hori exijitzen du gizon horrekin 6 ume izan zituelako, horrez gain, urte bi bananduta egon arren gero elkartu ziren gizona hil arte. Ez dira ezagutzen arrazoiak zer dela eta ez zuten epaitegietan jakinarazi bueltattu zirela.

Sententzia honen “fallo”a gizarte segurantzako institutu nazionalak jarritako helegitea ez du onartzen, hori dela eta Dª Inocenciari arrazoia ematen diote, horrez gain, erakunde horrek emakume horri kostu judizialei aurre egin behar die.

Erreferentzia:

lunes, 7 de octubre de 2013

0.GAIAREN DOKTRINAK

DOKTRINA OIT

         OIT (organización internacional del trabajo) lehenengo gerra mundiala amaitu ostean sortu zen. Lurralde bateratuen erakunde bakarra da non langileek enpresariek eta gobernuek osatzen dutena. Erakunde horren betebeharra laneko arau internazionalak arautzea eta ikuskatzea da. 
Beraiek oinarritzen dira beti lana promozionatzen lan munduan, horrela errezago izaten dute akordioetara heltzea eta horrela hobeago ezagutuko dute “mundo erreala”.
Gaur egungo ekonomia globalizatu honetan OIT-ek arautzen dituen laneko arau internazionalak oso garrantzitsuak izaten dira marko juridiko batetan, horrela ekonomia globalaren hazkundea ziurtatzen du eta horrekin batera denek irtettzen dira garaile.
Marko juridikoari erreparatuz, honek egindako arauak legalak direnez administrazio nazionaletan nahiz administrazio internazionalean erabil dezakete. Sarritan OIT emandako arauei konbenioak deitzen zaie, horrez gain , konbenio horiek binkulanteak dira eta egiten diren tratatu horietan oinarrizko arauak finkatzen dira.

ERREFERENTZIA:

- http://thomsonreuterslatam.com/articulos-de-opinion/28/02/2012/doctrina-destacada-oit-convenios-y-recomendaciones-relacionados-con-la-salud-y-el-trabajo


DOKTRINA: MODELO BEVERIDGE

             Modelo honen doktrina, pertsona guztiek kontutan hartzea da ingongo bazterketa egin gabe. Bismarcken ereduari erreparatuz konturatuko gara pertsona asko baztertuta gelditzen direla, ordea, eredu honekin pertsona guztiek bizitzeko beharrezkoa duten gauzak ziurtatzea izango da.
Doktrina honi erreparatuz, eredu hau bost gauzetan zentratzen da: ezgaitasun fisikoa, gaixotasuna, miseria, ignorantzia eta desokupazioa.
Eredu Beveridgea bizitzeko beharrezkoa duten gauzak ziurtatzean oinarritzen datza, horretarako prestazio ekonomikoak erabiliko dute. Prestazio horiek unibertsalak izango dira inongo bazterketa egin gabe.

ERREFERENTZIA:

- http://musgrave-finanzaspublicas.blogspot.com.es/2010/07/bismarck-o-beveridge.html


DOKTRINA OTTO VON BISMARCK


            Gizarte Segurantzaren arloan izan zen aurrekari Alemaniak XIX. Mendeko azken hamarkadetan Otto Von Bismarck kantzillerra zuela. Ideologiaz kontserbadorea izan arren Bismarck-ek, sozialistatzat jokatu zuen arlo honetan, Alemaniako langile guztien ongizatea (eta beraz Estatuaren produkzio errendimendua) heleburutzat izaten.
Langileen babesa sustatzearren, zenbait lege eta arau sortu ziren garai hortan Alemanian. Aipagarriak dira bereziki  1883. Urteko gaixotasun asegurua (kotizazioetan oinarrituta, aseguru hau aleman gehienei behar zuten babesa eskaini zien), eta 1889ko Langile, Ofizial eta Aprendizen Zahartze Asegurua (jubilazioaren antzekoa).

Erreferentzia:

- http://www.ilo.org/global/publications/magazines-and-journals/world-of-work-magazine/articles/ilo-in-history/WCMS_122242/lang--es/index.htm
- Apunteak